Togi dla doradców podatkowych coraz bliżej. Od kiedy będą obowiązywać przepisy?
Nowy element zawodu – co już zostało uchwalone?
Wprowadzenie tóg dla doradców podatkowych nie jest już tylko koncepcją. Kluczowa zmiana została przesądzona w nowelizacji ustawy o doradztwie podatkowym uchwalonej 4 grudnia 2025 r.* Nowe przepisy przewidują, że doradcy podatkowi – podobnie jak adwokaci czy radcowie prawni – będą występować przed sądami w stroju urzędowym. W praktyce oznacza to formalne włączenie tej profesji do grona zawodów prawniczych, które posługują się togą jako symbolem funkcji procesowej i profesjonalnego statusu.
Nowy art. 38a ustawy o doradztwie podatkowym, stanowiący o używaniu określonych tog przez doradcę podatkowego uczestniczącego w rozprawach sądowych, wejdzie w życie 1 lipca 2026 r. Do tego czasu Minister Sprawiedliwości musi określi, w drodze rozporządzenia, wzór stroju urzędowego doradców podatkowych (togi) biorących udział w rozprawach sądowych, uwzględniając uroczysty charakter stroju, odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.
Etap legislacyjny – projekt rozporządzenia już gotowy
Obecnie stosowane regulacje znajdują się na zaawansowanym etapie. Przepisy nowelizacji ustawy już etapami wchodzą w życie, natomiast szczegółowe kwestie dotyczące wyglądu stroju mają zostać określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, którego projekt został opublikowany. Dokument ten doprecyzowuje m.in. krój togi, sposób jej wykończenia oraz element wyróżniający doradców podatkowych, czyli żabot w charakterystycznym miodowym kolorze. Na tym etapie mamy więc typową sytuację legislacyjną: obowiązek został już wprowadzony ustawowo, a rozporządzenie porządkuje kwestie techniczne, niezbędne do jego stosowania w praktyce.
Od kiedy toga będzie obowiązkowa?
Najważniejsza z punktu widzenia praktyki informacja jest jednoznaczna – obowiązek (nie sama możliwość) występowania w todze zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Zgodnie bowiem z art. 26 nowelizacji,
obowiązek używania przez doradcę podatkowego stroju urzędowego dotyczy rozpraw sądowych przeprowadzanych od dnia 1 stycznia 2027 r. Oznacza to, że dopiero rozprawy sądowe odbywające się od tej daty będą wymagały od doradców podatkowych korzystania z określonego stroju urzędowego. W konsekwencji rok 2026 jest okresem przygotowawczym – zarówno dla prawodawcy, który doprecyzuje obowiązek w przepisach wykonawczych, jak i dla samych doradców, którzy będą musieli dostosować się organizacyjnie do nowych wymogów.
Ile kosztuje toga i gdzie można ją uszyć?
Choć nowe przepisy dopiero wchodzą w życie, rynek tóg prawniczych w Polsce funkcjonuje od lat, obsługując m.in. adwokatów, radców prawnych czy sędziów. Z dostępnych ofert wynika, że koszt standardowej togi najczęściej mieści się w przedziale od około 400 do 1000 zł, w zależności od jakości materiału i wykończenia. W przypadku modeli szytych na miarę cena może być wyższa i sięgać nawet 1200–1500 zł. Czas realizacji zamówienia wynosi zazwyczaj od tygodnia do miesiąca, choć w okresach zwiększonego popytu – na przykład przed egzaminami zawodowymi – może się wydłużyć.
Togi wykonują zarówno wyspecjalizowane pracownie, jak i zakłady krawieckie zajmujące się odzieżą formalną. Największy wybór jest w dużych ośrodkach miejskich, takich jak Warszawa, Kraków, Poznań, Wrocław czy Gdańsk, gdzie działa kilka firm oferujących tego typu usługi. Nie oznacza to jednak, że w każdym mieście funkcjonuje dedykowany krawiec od tóg – często są to pracownie szyjące również odzież akademicką lub urzędową, a znaczną część zamówień realizują dziś producenci działający online i wysyłający gotowe produkty na terenie całej Polski.
Z czego wykonane są togi prawnicze?
Togi projektowane są tak, aby łączyć trwałość, estetykę i wygodę użytkowania. W praktyce wykorzystuje się zarówno materiały naturalne, jak i syntetyczne. Bardziej eleganckie modele powstają z wełny lub jej mieszanek, które dobrze „oddychają” i lepiej się układają. Tańsze warianty wykonywane są z poliestru lub innych tkanin syntetycznych, które są mniej wymagające w pielęgnacji. Popularnym rozwiązaniem są również tkaniny gabardynowe, cenione za odporność na zagniecenia. Sam żabot najczęściej wykonywany jest z jedwabiu lub materiałów jedwabnopodobnych, co potwierdzają również założenia projektowanego rozporządzenia.
Jak dbać o togę, aby służyła latami?
Choć toga nie jest strojem używanym na co dzień, jej odpowiednia pielęgnacja ma istotne znaczenie dla trwałości. Kluczowe jest właściwe przechowywanie – najlepiej na szerokim wieszaku, który zapobiega deformacji ramion. Zamiast częstego prania, zaleca się regularne wietrzenie, a w razie potrzeby korzystanie z czyszczenia chemicznego, które jest bezpieczniejsze dla tkaniny. W praktyce warto także używać pokrowca podczas transportu, aby ograniczyć ryzyko zagnieceń i zabrudzeń. Przy zachowaniu podstawowych zasad pielęgnacji toga może zachować swój wygląd i funkcjonalność przez wiele lat.
Podsumowanie
Proces wprowadzania tóg dla doradców podatkowych jest już na bardzo zaawansowanym etapie. Ustawa wprowadzająca obowiązek została uchwalona, projekt rozporządzenia określającego szczegóły stroju jest gotowy, a data wejścia w życie obowiązku została jasno wskazana na 1 stycznia 2027 r. Najbliższy okres będzie więc czasem przygotowań – zarówno legislacyjnych, jak i praktycznych. Doradcy podatkowi będą musieli nie tylko zapoznać się z nowymi regulacjami, ale również zadbać o wyposażenie się w togę, która stanie się nowym elementem ich zawodowej tożsamości.
* Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r., poz. 1882).
źródło fot. Krajowa Izba Doradców Podatkowych
