Więcej uprawnień,większa rola, silniejsze wsparcie doradcy podatkowego
Rozmowa z Mirosławem Michną – Przewodniczącym Krajowej Rady Doradców Podatkowych (KRDP).
TAX.PL: Jakie są najważniejsze cele i inicjatywy, które KRDP nowej kadencji powinna, Pana zdaniem, zrealizować w najbliższych latach? Czy są obszary, w których warto szczególnie wzmocnić rolę doradców podatkowych?
Mirosław Michna: Na czoło tej listy wybija się kontynuacja prac nad wzmacnianiem wizerunku i znaczenia zawodu doradcy podatkowego, w tym dalsze rozszerzanie jego uprawnień. Istotne znaczenie mają zmiany ustawy o doradztwie podatkowym, w szczególności wprowadzenie obowiązku korzystania ze stroju urzędowego (togi) w postępowaniach przed sądami administracyjnymi oraz możliwość reprezentowania podatników w określonych sprawach.
Zawód doradcy podatkowego to zawód zaufania publicznego, którego zadaniem jest wspieranie podatników w prawidłowym wypełnianiu obowiązków podatkowych. Doradcy dysponują wiedzą z zakresu podatków, kwestii celnych i księgowych, które można szerzej wykorzystać w innych postępowaniach podatkowych. Postulowałbym nawet pójść dalej. Skoro doradcy podatkowi są specjalistami w zakresie prawa podatkowego i regularnie występują przed sądami administracyjnymi, powinni mieć możliwość kandydowania na stanowiska sędziów sądów administracyjnych – na zasadach identycznych jak radcowie prawni czy adwokaci.
Realizacja tych postulatów wymaga czasu oraz współpracy z Ministrem Finansów, jednak nie zmniejsza to determinacji w kontynuowaniu zmian w ustawie o doradztwie podatkowym. Budowanie wizerunku doradców podatkowych to także działania zwiększające rozpoznawalność zawodu i jego istotność. Planujemy inicjatywy szkoleniowe, współpracę z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury w zakresie szkoleń przyszłych sędziów i prokuratorów w obszarze prawa podatkowego oraz zwiększenie udziału w konsultacjach projektów i aktów prawnych z organami podatkowymi czy Krajową Informacją Skarbową.
Drugim kierunkiem działań jest opracowanie zmian trybu przyjmowania kandydatów do zawodu doradcy podatkowego. Obecnie każdy z kandydatów spełniający warunki do egzaminu państwowego może do niego przystąpić. Model, oparty wyłącznie na egzaminie państwowym, skutkuje niską zdawalnością. Jednocześnie jest to najbardziej otwarta formuła przyjmowania do zawodu spośród zawodów zaufania publicznego. Konieczne jest zatem rozszerzenie oferty szkoleń oraz wydłużenie wymaganej praktyki zawodowej przed przystąpieniem do egzaminu.
Kolejnym celem jest ochrona zawodu doradcy podatkowego oraz przeciwdziałanie naruszeniom ustawy o doradztwie podatkowym. Status zawodu doradcy podatkowego to nie tylko uprawnienia związane z realizacją zadań publicznych, ale również podleganie regulacjom, które mają zapewnić prawidłową i samodzielną realizację tych zadań na rzecz klientów. Taką gwarancją jest obowiązkowa przynależność do samorządu zawodowego i związane z tym obowiązki. Zakres usług doradztwa podatkowego, zarówno tych zastrzeżonych (udzielanie porad i opinii oraz reprezentacja podatników przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi), jak i niezastrzeżonych, powinien być interpretowany ściśle.
Wreszcie, ważnym celem nowej kadencji będzie wypracowanie polityki wspierania mniejszych regionów. Jeśli chcemy napływu nowych doradców podatkowych, musimy pracować nie tylko na poziomie największych regionów, lecz również tych mniejszych. Dodatkowym działaniem będzie pobudzenie aktywności oddolnej, która mogłaby wzmacniać wizerunek zawodu doradcy podatkowego.
TAX.PL: W jaki sposób KRDP planuje promować świadomość i rolę profesjonalnego doradztwa podatkowego wśród przedsiębiorców?
Mirosław Michna: Istotna dla samorządu doradców podatkowych jest rola doradcy podatkowego jako stałego wsparcia przedsiębiorców w prowadzeniu działalności gospodarczej. Rosnący stopień skomplikowania przepisów podatkowych oraz obowiązków sprawozdawczych sprawia, że znaczenie doradcy podatkowego w radzeniu sobie z tymi wyzwaniami jest trudne do przecenienia. Wyraża się ono nie tylko w rozwiązywaniu problemów w kontaktach z organami podatkowymi, ale również w zapobieganiu ich powstawaniu.
Będziemy realizować te cele poprzez działalność edukacyjną i szkoleniową, a także poprzez czynne
uczestnictwo w procesie legislacyjnym, w tym konsultowanie planowanych zmian podatkowych oraz zgłaszanie własnych propozycji. Doradca podatkowy pozostaje gwarancją ochrony praw podatników w postępowaniach podatkowych oraz przed sądami administracyjnymi w sytuacjach spornych.
TAX.PL: Często pojawia się nieporozumienie między rolą doradcy podatkowego a rolą księgowego – jak Pan by je najlepiej wyjaśnił? Czy KRDP nie powinna zaangażować się, by te różnice upowszechniać dla dobra podatników?
Mirosław Michna: Księgowi prowadzący dokumentację firm zapewniają jej zgodność zarówno z regulacjami w zakresie rachunkowości, jak i z przepisami prawa podatkowego. W praktyce pojawiają się jednak sytuacje wymagające prawidłowej interpretacji norm prawa podatkowego, możliwych rozwiązań oraz dopuszczalnych dróg postępowania w ramach systemu podatkowego. Tu wchodzi doradca podatkowy odpowiedzialny za wyjaśnianie obowiązujących przepisów i proponowanie zgodnych z prawem podatkowym rozwiązań. Konieczne jest zatem zrozumienie różnic w zakresie kompetencji i uprawnień tych zawodów.
Co prawda prowadzenie dokumentacji księgowej jest częścią usług doradztwa podatkowego – tak zwaną niezastrzeżoną, czyli możliwą do prowadzenia zarówno poprzez doradców podatkowych, jak i księgowych. Jednak już wydawanie opinii, interpretacji i wyjaśnień w sprawach podatkowych zastrzeżone jest dla doradców podatkowych. Powyższe nie umniejsza roli księgowych jako partnerów biznesowych przedsiębiorców. Ich praca często umożliwia wczesną identyfikację potencjalnego ryzyka podatkowego i stanowi podstawę do prawidłowej interpretacji przepisów dokonywanej przez doradców podatkowych. Oba zawody powinny ze sobą współpracować, przy zachowaniu jasnego rozgraniczenia kompetencji oraz odpowiedzialności.
TAX.PL: Wielu przedsiębiorców ma obawy związane z wprowadzeniem i funkcjonowaniem KSeF – wskazują na niedociągnięcia systemu, problemy techniczne oraz potencjalne ryzyka dla ciągłości prowadzenia biznesu. Jakie warunki, Pana zdaniem, muszą zostać spełnione, aby KSeF rzeczywiście stał się narzędziem wspierającym biznes, a nie dodatkowym źródłem ryzyka dla przedsiębiorców?
Mirosław Michna: Fundamentalne zmiany zawsze budzą obawy i nie można ich kwestionować. Działalność gospodarcza nie jest prowadzona po to, aby realizować obowiązki sprawozdawcze dla celów podatkowych, ale po to, aby osiągać zyski z jej prowadzenia i rozwoju. Nie oznacza to oczywiście rezygnacji z realizacji obowiązków wynikających z prawa podatkowego, jednak wprowadzane regulacje nie powinny tej działalności utrudniać.
W kontekście Krajowego Systemu e-Faktur obawy dotyczą głównie zachowania innych uczestników rynku. Kluczowe jest, aby obieg dokumentów księgowych był niezakłócony, w szczególności w zakresie automatycznego wystawiania i odbioru faktur ustrukturyzowanych, a w konsekwencji terminowego regulowania należności przez klientów. Na część tych okoliczności przedsiębiorcy nie mają wpływu, gdyż są one uzależnione od poprawnego funkcjonowania systemu zarządzanego przez Krajową Administrację Skarbową.
Pozostaje mieć nadzieję, że na pewnym etapie korzystanie z KSeF będzie w pełni automatyczne i nie będzie generowało dodatkowych obciążeń dla uczestników rynku. Aby KSeF rzeczywiście stał się narzędziem wspierającym biznes, musi być powszechnie wykorzystywany, a ewentualne problemy techniczne powinny zostać wyeliminowane. W dłuższej perspektywie może to przełożyć się na automatyzację wielu procesów biznesowych oraz obniżenie kosztów obsługi księgowej. Standaryzacja wzoru faktury może ułatwić przedsiębiorcom wdrażanie procesów analitycznych wykorzystujących AI oraz usprawnić analizę danych i procesy wewnętrzne.
